kamusal alan

Londra merkezli mimarlık ofisi WilkinsonEyre, Toronto'nun finans merkezinde yer alan CIBC Square projesinin ikinci ve son aşamasını tamamladı. Proje kapsamında inşa edilen ikinci gökdelen, aktif demiryolu hatlarının üzerinden geçen yenilikçi, yükseltilmiş bir park aracılığıyla ilk kuleye bağlanıyor. Kanada İmparatorluk Ticaret Bankası'nın (CIBC) yeni genel merkezi olarak hizmet verecek olan bu devasa kompleks, yoğun kentsel altyapı ile kamusal yeşil alanı entegre eden sıra dışı tasarımıyla şehrin silüetine yeni bir soluk kazandırıyor.

İsviçreli mimar Leopold Banchini, İspanya'nın Logroño kentinde bulunan hareketli bir trafik kavşağındaki çeşmeyi geçici bir kamusal hamama dönüştürdü. Tasarım, yoğun kentsel akışın ortasında sakin bir mola noktası yaratmayı hedefliyor. Çeşmenin etrafını saran dairesel ahşap duvarlar, ziyaretçilere dış dünyadan izole, 45 dakikalık dinlendirici hamam seansları sunuyor. Bu yerleştirme, atıl kentsel altyapıların kamusal kullanım potansiyelini sorgulayan yenilikçi bir örnek teşkil ediyor.

Tod Williams Billie Tsien Architects tarafından tasarlanan Obama Başkanlık Merkezi, Chicago'da görkemli bir şekilde açıldı. Eski ABD Başkanı Barack Obama'nın anısına inşa edilen kompleks, şehrin mimari dokusuna yeni bir soluk getiriyor. Projenin merkezinde, 69 metre yüksekliğinde, anıtsal granit kaplama bir kule yükseliyor. Bu etkileyici yapı, kompleksin genel karakterini belirleyen temel unsur olarak öne çıkıyor.

Günümüz kütüphanelerinin sadece sessiz kitap depoları olmaktan çıkıp, yaşam boyu öğrenmeyi, sosyal etkileşimi ve kültürel alışverişi destekleyen dinamik topluluk merkezlerine dönüşmesi hedefleniyor. Competitions.archi tarafından düzenlenen bu yarışma; mimarları, tasarımcıları ve düşünürleri, kütüphane kavramını kapsayıcı ve etkileşimli bir kamusal alan olarak yeniden hayal etmeye davet ediyor.

Perkins&Will tarafından Shenzhen'in Qianhai-Dachan Körfez Bölgesi'nde tasarlanan Block 05 West, Tencent Küresel Genel Merkezi kampüsünün bir parçasını oluşturuyor. Bu çoklu program yapısı, özel Mingwan Okulu, dokuz yıllık devlet okulu olan Qianwan Okulu ve bir topluluk etkinlik merkezini bir araya getiriyor. Eğitim ve kamusal yaşamı entegre eden proje, yenilikçi yerleşim planıyla yoğun kentsel dokuda öğrencilere ve yerel topluluğa geniş açık alanlar ve modern öğrenme ortamları sunmayı hedefliyor.

Tayland'ın Chiang Mai kentinde yer alan Northgate Spirit projesi, Sher Maker tarafından tasarlanan yenilikçi bir genişleme projesidir. Kentin tarihi merkezinde 19 yıldır faaliyet gösteren ünlü North Gate Jazz Co-op kulübünün yaratıcı bir uzantısı olan bu yapı, kamusal alanın özel girişimler aracılığıyla nasıl yeniden şekillendirilebileceğini gösteriyor. Tasarım, yerel yönetimin veya resmi kentsel planlamanın eksik kaldığı noktalarda, toplumsal etkileşimi ve müzik kültürünü sokağa taşıyan alternatif bir mimari müdahale sunuyor. Ratchapakinai Caddesi'nde konumlanan proje, Chiang Mai'nin zengin sokak kültürünü ve caz mirasını modern bir mekansal kurguyla harmanlıyor.

Yangpu'nun endüstriyel bölgesi Fuxing Adası'nda konumlanan "Mount Bazaar", People’s Architecture Office tarafından 2025 Şanghay Kentsel Mekan Sanatı Sezonu (SUSAS) için tasarlanmış üç boyutlu bir iskele enstalasyonudur. Yerden yükselerek dağ formunda yapay bir topografya oluşturan bu strüktür, endüstriyel liman geçmişine sahip bölgede kent sakinlerine yeni bir kamusal alan alternatifi sunuyor. Tasarım, geçici inşaat malzemesi olarak görülen iskele elemanlarını kalıcı bir kentsel deneyim aracına dönüştürüyor. Ziyaretçilere dikeyde hareket etme ve nehri farklı açılardan izleme şansı sunan enstalasyon, esnek mimarinin kamusal katılımı nasıl tetikleyebileceğini başarılı bir şekilde örnekliyor.

Kerstin Thompson Architects tarafından tasarlanan Clyde Creek İlkokulu (CCPS), yeni gelişen bir konut bölgesinde yer alan modern bir eğitim kampüsüdür. Tasarım, ortak toplanma, açık havada öğrenme ve oyun alanı işlevi gören merkezi bir "kamusal kalp" etrafında kümelenmiş binalardan oluşmaktadır. New Schools 2022 paketi kapsamında hayata geçirilen proje, çocukların sosyal ve akademik gelişimlerini destekleyecek esnek mekânlar sunmaktadır. Doğal çevreyle kurulan güçlü ilişki, kampüsün genel mimari karakterini ve yerleşim planını şekillendiren en önemli unsurdur.

HCCH Studio tarafından tasarlanan 'Bent by Spring', Şanghay'daki Gucheng Parkı'nın çökük giriş meydanında konumlanan geçici bir kamusal enstalasyondur. Şanghay Uluslararası Çiçek Festivali kapsamında Power Station of Art tarafından sipariş edilen bu strüktür, hem mevsimsel bir odak noktası hem de dinamik bir kentsel sahne olarak işlev görmektedir. Tasarım, yerel bambu malzemesinin doğal esnekliğini kullanarak havada süzülen hafif bir örtü hissi yaratmaktadır. Kent sakinlerine gölgeli bir dinlenme alanı sunan bu asılı strüktür, geleneksel malzeme zanaatını modern mimari formlar ve kamusal alan etkileşimiyle başarılı bir şekilde bir araya getirmektedir.

Mimarlar Odası İstanbul, kamuya ait kültür varlıklarının yönetiminde kamu yararı, şeffaflık ve toplumsal sorumluluk ilkelerinin esas alınması gerektiğini vurgulayan bir açıklama yayımladı. Kentlerin tarihsel ve kültürel belleğinin korunmasının, ortak yaşam alanlarının sürdürülebilirliği açısından kritik olduğu belirtiliyor. Metinde, şehir kimliğinin korunması için kamuya ait değerlerin toplumsal fayda gözetilerek yönetilmesinin önemi üzerinde duruluyor. Bu yaklaşımın, kentsel mirasın gelecek nesillere aktarılması ve kamusal niteliğin korunması için zorunlu olduğu ifade ediliyor.

YUNT, akademisyen ve felsefeci Ferda Keskin'in katılımıyla "Neoliberalizm ve Kamusal Alanın Dönüşümü" başlıklı önemli bir söyleşiye ev sahipliği yapıyor. Etkinlik kapsamında, neoliberal politikaların kentsel mekanlar, kamusal alan sınırları ve toplumsal etkileşim süreçleri üzerindeki dönüştürücü etkileri felsefi ve sosyolojik bir perspektifle mercek altına alınıyor. Söyleşide, günümüz kentlerinde kamusal alanların daralması, özelleştirme pratikleri ve bu durumun bireysel mekansal deneyimlere yansımaları tartışmaya açılacak. Etkinlik, mimarlık, şehircilik ve felsefe arakesitinde düşünen ve kentsel kuram üzerine kafa yoran tüm araştırmacıların katılımına açık olarak gerçekleştiriliyor.

Fransız mimar Marc Fornes tarafından tasarlanan L’Ile Folie, park içerisinde ziyaretçilere yenilikçi bir kamusal deneyim sunmayı amaçlıyor. Tasarım, geleneksel "folly" kavramını çağdaş ve deneysel bir yaklaşımla yeniden ele alarak park içi mekan algısını dönüştürüyor. Akışkan formları ve parametrik yapısıyla dikkat çeken enstalasyon, hem görsel bir odak noktası oluşturuyor hem de kullanıcıların fiziksel olarak etkileşime girmesine olanak tanıyor. Sanat ile mimarlık arasındaki sınırları flulaştıran çalışma, kamusal alanın potansiyellerini tartışmaya açıyor.

In Situ Studio ve Surface 678 tarafından tasarlanan Beech Bluff County Park, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kuzey Karolina eyaletinde, Raleigh yakınlarında yer alıyor. Yaklaşık 121 hektarlık geniş bir alana yayılan park, ziyaretçilere doğayla iç içe bir deneyim sunmayı amaçlıyor. Projenin öne çıkan özellikleri arasında yaban hayatı gözlem güvertesi ve orman boyunca uzanan yükseltilmiş bir "kanopi yürüyüş yolu" bulunuyor. Tasarım, bölgenin ekosistemini korurken insan erişimini optimize eden mimari çözümler sunuyor.

STREET FORUM: Urban Commons Through Collective Action projesi, kamusal alanların kolektif bir yaklaşımla yeniden düşünülmesi ve üretilmesi amacıyla hayata geçirildi. Projenin temel odak noktası, döngüsel ekonomi prensiplerine uygun kent mobilyaları tasarlamak ve uygulamaktır. Uluslararası bir perspektifle kurgulanan bu girişim, kent sakinlerinin ortak kullanım alanlarına katılımını teşvik ederek kentsel yaşam kalitesini artırmayı hedefliyor. Projenin ilk adımının gerçekleşmesiyle birlikte tasarım ve uygulama süreçlerinin başlatılması öngörülüyor.

Atıl durumdaki dini yapıların kültürel programlar aracılığıyla yeniden işlevlendirilmesi, çağdaş kent planlama stratejileri arasında en etkileyici adaptif yeniden kullanım örneklerini oluşturmaktadır. Bu çalışma, eski kiliselerin kamusal alanlara ve kültürel merkezlere dönüştürülme süreçlerini inceleyerek, mekansal uyumluluğun ve mimari mirasın korunmasının modern şehircilikteki önemini vurguluyor.

Edmonton'ın hızla gelişen Warehouse Campus bölgesinde yer alan O-day'min Park, eski bir açık otopark alanını canlı bir kamusal alana dönüştürüyor. Edmonton Belediyesi tarafından sipariş edilen proje, bölgenin kentsel dönüşüm sürecini hızlandırmayı hedefliyor. gh3* tarafından tasarlanan pavyon, atıl kentsel boşlukların yeniden işlevlendirilmesi ve kamusal mekan kalitesinin artırılmasına yönelik modern bir yaklaşım sunuyor.

Paulo Moreira Architectures tarafından hayata geçirilen Güvenlik Kulübeleri girişimi, yüksek suç oranlarıyla mücadele eden K Stjwetla Devriyeleri gönüllü grubunun talepleri üzerine geliştirilmiştir. Proje, geleneksel olarak 'korku mimarisi' olarak tanımlanan kapalı koruma kulübelerini; daha onurlu, açık ve görünür sığınaklara dönüştürmeyi amaçlamaktadır. Yerel toplulukla ortak üretim süreciyle geliştirilen proje kapsamında iki farklı prototip tasarlanmıştır. Çalışma, güvenlik ihtiyacı ile kamusal alanın şeffaflığı ve insan onuru arasında yeni bir mimari denge kurmaya odaklanmaktadır.

rhb architectes tarafından tasarlanan Katia ve Maurice Krafft Spor Kompleksi, Eckbolsheim şehrinde yer alan ve yerel topluluğun kültürel ve sportif yaşamına hizmet etmeyi amaçlayan bir projedir. Kompleks; jimnastik salonu, futbol sahası, çok amaçlı spor salonu, dojo ve kulüp binasından oluşmaktadır. Ortaokulun hemen yanında konumlandırılan yapı, eğitim ve sporun entegre olduğu bir kampüs atmosferi yaratmaktadır.

FabArchitectes ve UnesArchitectes iş birliğiyle Fransa'da tasarlanan Le Rio Sineması, bölgenin kaybolmaya yüz tutmuş kültürel kimliğini yeniden canlandırmayı hedefleyen bir mimari müdahaledir. Proje, esnek kamusal kullanım senaryolarına uyum sağlayan çağdaş bir dönüşüm yaklaşımıyla ele alınmış ve mahalle ölçeğinde etkileşimi artıracak bir yapı olarak kurgulanmıştır.

Bu içerik, okul öncesi çocuklardan kaykaycılara ve emeklilere kadar toplumun her kesimine hitap eden kapsayıcı tasarım örneklerini inceleyen yedi farklı projeyi bir araya getiriyor. Peyzaj zekasının fiziksel engelleri nasıl aştığı ve kamusal alanları nasıl daha demokratik hale getirdiği üzerinde duruluyor. Seçkide yer alan projeler, oyun ve rekreasyon alanlarının yalnızca belirli yaş grupları için değil, herkes için erişilebilir ve fonksiyonel olması gerektiğini kanıtlayan vaka analizleri sunuyor. Modern peyzaj mimarisinin sosyal entegrasyon üzerindeki etkisi vurgulanıyor.

Design Trust bünyesinde çalışan Marisa Yiu, Hong Kong örneği üzerinden küratörlük çalışmalarının nasıl bir kent yapma aracına dönüştüğünü ve mekansal ajansın önemini tartışıyor. Emlak mantığının ve hızın hakim olduğu kentsel ortamlarda, sergilerin kamusal alanı nasıl yeniden tanımlayabileceği ve dönüştürebileceği inceleniyor. İçerik, özellikle altyapı sistemlerinin mimariye dönüştüğü durumlarda küratöryel bakış açısının kentsel dokuya nasıl katkı sağladığını ele alıyor. Sergileme pratiğinin sadece sanat nesnelerini sunmak değil, şehre müdahale eden bir strateji olarak nasıl konumlandırılabileceği üzerinde duruluyor.

Atelier Liu Yuyang Architects tarafından tasarlanan Shang'Ao Kanalı Sosyal Hizmet Merkezi, Shang'ao Tang Waterfront Yolu ve Quanzhou Yolu'nun kesişme noktasında yer almaktadır. Yapı, mahalledeki kentsel sahil yenileme girişiminin kritik bir düğüm noktası olarak kurgulanmıştır. Topluluğun kültürel kalbi olarak hizmet veren merkez, kentsel doku ile su kenarı arasındaki ilişkiyi güçlendirmeyi hedefler. Proje, kamusal alan kullanımı ve sosyal hizmetlerin entegrasyonu üzerine odaklanarak bölgenin sosyal dinamiklerini desteklemektedir.

Eski demiryolu alanının yeniden işlevlendirilmesi kapsamında yürütülen turizm master planı, yönetim planı ve fizibilite çalışmaları değerlendirildi. Proje, atıl durumdaki alanın kente kazandırılmasını hedefliyor. Çalışmalar kapsamında ziyaretçi merkezi, seyir terası ve asma yaya köprüsü gibi mimari donatıların tasarım hizmetleri ön plana çıkıyor. Alanın hem turistik hem de kamusal bir çekim merkezi haline getirilmesi amaçlanıyor.

İspanya'nın Logroño kentinde düzenlenen uluslararası mimarlık ve tasarım festivali Concéntrico, 2026 edisyonuyla şehri adeta dev bir kentsel laboratuvara dönüştürüyor. Festival kapsamında geçici enstalasyonlar, sergiler ve atölye çalışmaları aracılığıyla kamusal alanın dönüşümü ve kentsel mekanların alternatif kullanımları masaya yatırılıyor. Dünyanın dört bir yanından mimar, tasarımcı ve sanatçıları bir araya getiren etkinlik, kent sakinlerinin çevreleriyle olan ilişkisini yeniden tanımlamayı hedefliyor. Tasarımın topluluklar üzerindeki dönüştürücü gücünü vurgulayan bu organizasyon, kentsel ölçekte yenilikçi ve deneysel çözümler sunuyor.

Meksika, Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri'nin ortaklaşa düzenlediği 2026 Dünya Kupası heyecanı başlarken, turnuvaya ev sahipliği yapacak 16 stadyumun mimari özellikleri mercek altına alınıyor. Turnuva için sıfırdan yeni stadyumlar inşa etmek yerine, mevcut ve büyük spor kulüpleri tarafından kullanılan ikonik yapıların tercih edilmesi bu organizasyonun sürdürülebilirlik yaklaşımını ön plana çıkarıyor. Kuzey Amerika genelinde yayılmış olan bu stadyumlar, devasa kapasiteleri ve modern mühendislik çözümleriyle dikkat çekiyor. Makale, her bir yapının mimari tasarımını, malzeme kararlarını ve yerel spor kültüründeki yerini detaylandırarak büyük ölçekli spor yapılarının dönüşümünü tartışıyor.

İzmir Demokrasi Üniversitesi ARCH302 Tasarım Stüdyosu kapsamında geliştirilen bu proje, Meles Deltası ve Çınarlı bölgesinde ekolojik ve sosyal bir arayüz oluşturmayı hedefliyor. Doğukan Ülgener liderliğindeki öğrenci ekibi tarafından hazırlanan çalışma, kentsel tasarım stratejilerini merkeze alıyor. Projenin odak noktasını oluşturan kütüphane yapısı, bölgedeki kamusal yaşamı canlandırmak ve doğa ile kent arasında sürdürülebilir bir bağ kurmak amacıyla kurgulanmıştır. Tasarım, ekolojik restorasyon ve sosyal etkileşim alanlarını entegre bir şekilde sunmaktadır.

Studio Weave tarafından Londra'nın Maida Hill bölgesinde tasarlanan yeni kamu tuvaleti, kentsel erişilebilirliği artırmak ve antisosyal davranışlarla mücadele etmek amacıyla hayata geçirildi. Yapı, bölgedeki sorunlu eski yer altı tuvalet blokunun yerini alıyor. Tasarımın öne çıkan özelliği, yıkılan bir ofis binasından kurtarılan taşların yeniden kullanılmasıdır. Bu yaklaşım, döngüsel ekonomi prensiplerini küçük ölçekli bir kentsel müdahale ile başarıyla örneklendiriyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin 'Güzel İzmir Hareketi' kapsamında hayata geçirilen Foça Küçük Deniz Meydan Tasarımı, şehrin kentsel dokusunu iyileştirmeyi hedefleyen bir kamusal alan projesidir. İzmir'de konumlanan çalışma, bölgenin sosyal etkileşimini artırmayı ve meydan kullanımını modernize ederek kentsel yaşam kalitesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Kengo Kuma & Associates ve Paul Raff Studio, Kanada'nın dünyaca ünlü Banff Ulusal Parkı'nda inşa edilecek yeni ziyaretçi merkezi ve topluluk alanının tasarımını üstlenmek üzere seçildi. Proje, bölgenin doğal ve kültürel mirasını modern bir mimari dille harmanlamayı hedefliyor. Parks Canada tarafından yürütülen süreç sonucunda belirlenen tasarımın 2026 yılında tamamlanması öngörülüyor. Merkez, ziyaretçilere parkın ekosistemi hakkında bilgi sunan fonksiyonel alanların yanı sıra topluluk odaklı sosyal mekanlar da sağlayacak.

Dezeen tarafından düzenlenen bu yarışma, Macaristan'ın başkenti Budapeşte'deki Rákosrendező kahverengi alanının (brownfield) dönüştürülmesini hedeflemektedir. Katılımcılardan, bölge için yeni bir kamusal alan yaratan kapsamlı bir kentsel masterplan geliştirmeleri beklenmektedir. Yarışma, kentsel gelişim ve kamuya açık alanların yeniden tasarımı üzerine odaklanarak dünya genelindeki tasarımcıları yenilikçi çözümler üretmeye davet etmektedir. Projelerin, şehrin endüstriyel mirasını kamusal faydaya dönüştürmesi amaçlanmaktadır.

Dezeen Competitions ve School of Collectively Building (SOCB), yenilikçi ve sürdürülebilir bir geleceğe katkı sağlayan devrim niteliğindeki projeleri arıyor. Yarışma, hem kavramsal hem de hayata geçirilmiş çalışmaları kabul ederek kentsel gelişimde sürdürülebilirlik yaklaşımını dönüştürmeyi hedefliyor. SOCB tarafından düzenlenen bu açık çağrı, kentsel ölçekte ekolojik ve toplumsal çözümler üreten tasarımcılara odaklanıyor. Sürdürülebilir geleceğe dair vizyoner fikirlerin sergilenmesi amaçlanan yarışmanın detaylarına Dezeen üzerinden ulaşılabilir.