kültürel miras

İstanbul’un kültürel ve mimari mirasının en değerli simgelerinden biri olan Büyükada Rum Yetimhanesi (Prinkipo Palas), uzun süren bekleyişin ardından kapsamlı bir restorasyon projesine kavuşuyor. Avrupa'nın en büyük ahşap binası unvanına sahip olan bu anıtsal yapı, aslına uygun olarak yenilenecek. Proje kapsamında harabe durumdaki taşıyıcı ahşap elemanlar güçlendirilecek ve yapı, adanın kültürel kimliğini yansıtacak şekilde yeniden işlevlendirilerek kamusal yaşama kazandırılacak.

Antakya’nın geleneksel kırmızı biber üretimi üzerinden kentsel ve mimari hafızayı inceleyen bu çalışma, yerel kültürün mekanla kurduğu derin bağı ele alıyor. Gıda üretimi ve kurutma pratiklerinin mimari biçimlenişe, sokak dokusuna ve avlu kullanımlarına olan etkisi mekansal bir perspektifle çözümleniyor. Deprem sonrası dönemde kaybolmaya yüz tutan bu yerel pratiklerin ve mekansal ritüellerin belgelenmesi, kentin sosyo-kültürel kimliğinin korunması açısından büyük önem taşıyor. Çalışma, Antakya'nın somut olmayan kültürel mirasının mekansal izlerini sürerek gelecekteki yeniden inşa süreçlerine de ışık tutuyor.

Coğrafi araştırma stüdyosu Conflict Ecology, Lübnan'da devam eden çatışmalar sonucunda meydana gelen yapısal hasarları belirlemek için sentetik açıklıklı radar (SAR) teknolojisini kullandı. Avrupa Uzay Ajansı'nın Sentinel-1 uydusundan alınan verilerle, savaşın ilk beş haftasında 2.000'den fazla binanın zarar gördüğü tespit edildi. Bu çalışma, kriz bölgelerindeki hasar tespit süreçlerini hızlandırmak ve veri odaklı bir kentsel analiz sunmak adına kritik bir öneme sahip. Uzaktan algılama tekniklerinin mimari ve şehircilik ölçeğinde kullanımı, savaş sonrası yeniden yapılandırma ve onarım süreçleri için temel veri kaynağı oluşturuyor.

ICOMOS Türkiye Milli Komitesi tarafından düzenlenen etkinlik, Orta Doğu'daki çatışma bölgelerinde tehdit altında olan yaşayan kültürel mirasın durumunu ve bölgeden elde edilen güncel bulguları ele alıyor. 21 Mayıs tarihinde çevrim içi olarak gerçekleştirilecek olan program, kültürel varlıkların korunması ve risk yönetimi üzerine kritik değerlendirmeler sunmayı hedefliyor.

Victoria and Albert Museum ve Koç Holding işbirliğiyle Londra'da düzenlenen "Constantinople to Istanbul: One City, Two Empires" başlıklı sergi, İstanbul'un zengin geçmişini gözler önüne seriyor. Sergi kapsamında kentin Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerini kapsayan 1600 yıllık köklü tarihi ziyaretçilere aktarılıyor. İki büyük imparatorluğa başkentlik yapmış olan İstanbul'un kentsel gelişimi, mimari mirası ve kültürel katmanları bu uluslararası etkinlikte kapsamlı bir şekilde sergileniyor. Küresel ölçekte yoğun ilgi görmesi beklenen etkinlik, şehir tarihi ve kültürel miras meraklıları için önemli bir buluşma noktası sunuyor.

İngiltere hükümeti, Coventry kentinde bulunan ve 1960'larda inşa edilen tescilli (Grade II) Coventry Central Baths olimpik yüzme havuzunun yıkımını resmi olarak onayladı. Konut, Topluluklar ve Yerel Yönetimler Bakanı Steve Reed tarafından verilen bu karar, koruma toplulukları ve mimarlık çevrelerinde büyük bir hayal kırıklığıyla karşılandı. Modernist mimarinin önemli örneklerinden biri kabul edilen yapının yıkım kararına karşı Twentieth Century Society (C20) gibi sivil toplum kuruluşları uzun süredir koruma mücadelesi veriyordu. Alınan bu karar, savaş sonrası inşa edilen kamusal mimari mirasın korunması ve sürdürülebilirlik tartışmalarını yeniden gündeme getirdi.

Prestijli mimarlık ofisi Níall McLaughlin Architects liderliğindeki tasarım ekibi, Ürdün'ün tarihi Bethany (Vaftiz Yeri) bölgesinde inşa edilecek yeni bir müze binasını tasarlamak üzere seçildi. Proje, bölgenin zengin kültürel ve dini mirasını korurken, ziyaretçilere modern ve öğretici bir deneyim sunmayı amaçlıyor. Yeni müze yapısı, sit alanının hassas coğrafi ve arkeolojik dokusuna saygı gösterecek sürdürülebilir malzemelerle inşa edilecek. Tasarım sürecinde yerel toplulukların katılımı, doğal çevreyle uyum ve tarihsel katmanların korunması öncelikli kriterler arasında yer alıyor.

Milano merkezli Studio Ibsen, Peru Amazonu'nun zengin sanatsal mirasından ilham alarak bölge sularını keşfedecek lüks bir nehir teknesinin iç mekan tasarımını gerçekleştirdi. "Pure Amazon" adı verilen bu tekne, seyahat operatörü Abercrombie & Kent'in özel safari ve nehir gezisi koleksiyonu olan A&K Sanctuary kapsamında hizmet verecek. Tasarımda yerel el sanatları ve nehir havzasının kültürel dokusu modern bir estetikle harmanlanarak bir "yüzen galeri" atmosferi oluşturulmuş. Proje, hem lüks seyahat deneyimini hem de yerel toplulukların sanatsal ifadelerini küresel gezginlerle buluşturmayı hedefliyor.

Dünya genelindeki tarihi alanlara yapılan hassas mimari eklemeleri inceleyen bu derleme, antik kalıntıların korunması ve yeniden işlevlendirilmesi üzerine odaklanıyor. Seçki, Roma'daki Kolezyum'dan İzlanda'daki Viking arkeolojik alanlarına kadar uzanan geniş bir coğrafyadaki örnekleri bir araya getiriyor. Öne çıkan projeler arasında Hugh Broughton Architects tarafından restore edilen 800 yıllık Clifford's Tower yer alıyor. Çalışmalar, tarihi dokuyu bozmadan modern ihtiyaçlara cevap veren ve geçmişle gelecek arasında köprü kuran mimari yaklaşımları örneklendiriyor.

İstanbul'un tarihi yarımadasında yer alan ve UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde bulunan iki köklü mahalle, Süleymaniye ve Zeyrek, "Bir Yaka, İki Hikaye" başlığı altında mercek altına alınıyor. Çalışma, bu iki tarihi bölgenin mimari mirasını, kentsel dokusunu ve sosyo-kültürel katmanlarını karşılaştırmalı bir perspektifle sunmayı hedefliyor. Yapı Dergisi'nde paylaşılan bu içerik, kentsel koruma, kültürel mirasın geleceğe aktarılması ve geleneksel ahşap konut mimarisinin korunması konularına odaklanıyor. Bölgedeki sivil mimarlık örnekleri ile anıtsal yapıların tarihsel süreçteki dönüşümü, mimarlık ve şehircilik ortamı için önemli veriler sunuyor.

YZA tarafından tasarlanan "Floating Ground", Güney Kore'nin antik Baekje Krallığı'nın Hansung dönemine atıfta bulunan yenilikçi bir anıt projesidir. Tasarım, tarihsel derinliği modern bir formla birleştirerek ziyaretçilere mekansal bir deneyim sunmayı hedefler. Proje, "kaybolan bir anıt" kavramı üzerinden, peyzajla bütünleşen ve çevreyle etkileşime giren bir yapısal dil geliştirir. Han Nehri havzasının tarihsel önemini günümüze taşıyan çalışma, mimari ve kolektif hafıza arasındaki ilişkiyi sorgular.

İstanbul'un simge tarihi yapılarından Yerebatan Sarnıcı'nın yönetiminin İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nden (İBB) alınarak Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne devredilmesi kararıyla ilgili yeni bir hukuki gelişme yaşandı. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 8. İdare Dairesi, söz konusu devir işleminin yürütmesinin durdurulmasına karar verdi. Bu karar, sarnıcın yönetim yetkileri üzerindeki idari süreci yeniden tartışmaya açıyor.

Bizans araştırmalarını uluslararası bir platformda paylaşmak ve kültürel miras bilincini artırmak amacıyla düzenlenen sempozyum, akademik bir tartışma zemini sunmayı hedefliyor. Etkinlik, 10-12 Haziran 2026 tarihleri arasında ANAMED bünyesinde gerçekleştirilecek ve tarih, mimarlık ve sanat tarihi disiplinlerini bir araya getirecek.

Boğaziçi Üniversitesi, Halet Çambel tarafından bağışlanan arşiv belgelerinin müzayede yoluyla satışa çıkarıldığı iddialarını reddeden resmi bir açıklama yayımladı. Mimari Restorasyon Kültür Varlıklarını Koruma Derneği Başkanı Serhat Şahin ise arşivdeki binlerce tarihi eserin akıbetine dair ciddi endişelerini dile getirerek duruma itiraz etti.

İBB Kültür ve İBB Miras tarafından düzenlenen "Cumhuriyet Kadınları Sahneye Çıkıyor!" sergisi, Cumhuriyet döneminin öncü kadınlarının sanatsal ve toplumsal katkılarını gün yüzüne çıkarıyor. Sergi, 14 Mayıs ile 29 Kasım 2026 tarihleri arasında tarihi Ataköy Baruthane mekanında ziyaretçilerini ağırlıyor.

ANAMED tarafından organize edilen "Cümle Fener Burada" sergisi kapsamında, mekân canlandırma ve sergileme süreçlerini ele alan bir panel düzenlenecektir. Etkinlik, tarihsel mekânların güncel tasarım yaklaşımlarıyla nasıl yeniden yorumlandığını tartışmayı hedeflemektedir. 21 Mayıs 2026 tarihinde gerçekleşecek olan bu panel, mimari restorasyon, arkeolojik canlandırma ve sergi tasarımı arasındaki ilişkiyi derinlemesine inceleyecektir. Katılımcılar, serginin kuramsal ve pratik altyapısı hakkında detaylı bilgiler edinebilecektir.

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Nemrut, Efes, Side ve Zeugma gibi toplam 20 müze ve ören yerinin gece ziyaretçilerine açıldığını duyurdu. Bu uygulama ile tarihi alanların farklı bir atmosferde deneyimlenmesi hedefleniyor. Ziyaretçiler, 1 Haziran 2026 ile 1 Ekim 2026 tarihleri arasında belirtilen bu kültürel miras alanlarını gece saatlerinde gezebilecekler.

Erzurum'da bulunan Aydıntepe Yeraltı Şehri'nin turizm potansiyelini artırmak amacıyla hazırlanan turizm master planı, yönetim planı ve fizibilite çalışmaları kapsamında Erzurum Müzesi ve Koruma Kurulu ziyaretleri gerçekleştirildi. Bu süreç, bölgenin tarihi dokusunun korunarak sürdürülebilir bir şekilde ziyarete açılmasını hedefliyor. Proje kapsamında sadece yönetimsel planlar değil, aynı zamanda ziyaretçi merkezi, seyir terası ve asma yaya köprüsü gibi fiziksel mekanların mimari tasarımları ve uygulama hizmetleri de geliştirilecek.

Antoni Gaudí'nin ölümünün yüzüncü yılı anısına hazırlanan özel serinin bir parçası olarak, Barselona'nın merkezindeki Passeig de Gràcia bulvarında yer alan ünlü eseri Casa Batlló mercek altına alınıyor. "Kemikler Evi" olarak da bilinen bu ikonik yapı; mozaikleri, iskelet benzeri organik formları ve sürüngen pullarını andıran renkli çatısıyla mimarın en özgün tasarımları arasında yer alıyor. Gaudí'nin benzersiz tasarım dilinin ve doğadan ilham alan dışavurumcu detaylarının taklit edilmesinin ne kadar zor olduğunu bir kez daha kanıtlayan yapı, modern mimarlık tarihinin en önemli kilometre taşlarından biri olarak kabul ediliyor. Makale, Gaudí'nin mirasını ve bu başyapıtın mimarlık dünyasındaki kalıcı etkisini inceliyor.

Yalın Mimarlık, Aralık 2025'te yayımlanan "Yalın Şeyler" kitabından esinlenen bir Anadolu etkinlik serisi başlattı. Bu kapsamlı paylaşım yolculuğunun ilk durağı Çanakkale oldu. Etkinlikler, ofisin mimari üretim süreçlerini, tasarım felsefesini ve kitabın içeriğini yerel ölçekte tartışmayı ve paylaşmayı hedefliyor.

Salt Galata, Türkiye'nin kurumsal ve kültürel hafızasına ışık tutan "80 Yıldır Yarınlardayız" başlıklı yeni bir sergiye ev sahipliği yapıyor. Sergi, ülkenin modernleşme serüvenini ve arşivsel birikimini ziyaretçilerle buluşturmayı hedefliyor. Yapı Dergisi'nin paylaştığı bilgilere göre, Salt Galata'nın etkileyici tarihi atmosferinde düzenlenen bu etkinlik, tasarım, mimarlık ve toplumsal tarih meraklıları için önemli bir arşiv niteliği taşıyor.

Wulf Architekten tarafından hayata geçirilen Oberamteistraße Tarihi Müzesi, kentsel dokuyla uyumlu modern mimari çözümleri ve tarihi referansları bir araya getiriyor. Proje, bölgenin kültürel hafızasını koruyarak ziyaretçilere çağdaş bir sergileme deneyimi sunmayı amaçlıyor. Yapının tasarımı, malzeme kullanımı ve mekansal organizasyonu ile yerel kimliği ön plana çıkarıyor. Modern müdahale ile tarihi dokunun sentezlendiği proje, mimari detayları ve işlevsel kurgusuyla dikkat çekiyor.

Bu haftaki mimari inceleme, disiplinin kültürel boyutuna odaklanarak yeni platformları, kurumsal gelişmeleri ve kamusal projeleri ele alıyor. Özellikle Serpentine Pavilion ve Getty Center'ın modernizasyon planları, mimarlığın nasıl deneyimlendiği ve korunduğu üzerine yeni perspektifler sunuyor. İçerik, mimari tartışmaların genişletilmesini sağlayan kurumsal adımları analiz ederken, disiplinin güncel uygulamalarının toplumsal etkilerini ve kurumsal yapıların dönüşüm süreçlerini detaylandırıyor.

Bir yeraltı şehrinin korunması ve geliştirilmesi amacıyla hazırlanan turizm master planı, yönetim planı ve fizibilite çalışmaları kapsamında kapsamlı bir teknik inceleme gerçekleştirilmiştir. Teknik ekibin katılımıyla yerinde gözden geçirilen duraylılık değerlendirme raporu, alanın yapısal güvenliğinin ve mevcut durumunun analizini içermektedir. Proje kapsamında ayrıca ziyaretçi merkezi, seyir terası ve asma yaya köprüsü gibi tamamlayıcı mekanların tasarım hizmetleri yürütülmektedir. Bu çalışmalarla tarihi dokunun korunarak sürdürülebilir bir turizm modeline dönüştürülmesi ve kullanıcı deneyiminin artırılması hedeflenmektedir.

25 Mayıs Afrika Günü vesilesiyle hazırlanan içerik, mimarlığın kıtanın kimlik inşası ve kolektif belleği üzerindeki etkilerini ele alıyor. Yazıda, Afrika Birliği'nin kuruluşu ve kıta genelindeki bağımsızlık hareketlerinin mimari perspektiften yansımaları tartışılıyor. İçerikte Francis Kéré'nin tasarladığı Gando İlköğretim Okulu örneği üzerinden, yerel malzemelerin kullanımı ve topluluk odaklı tasarım yaklaşımının önemi vurgulanıyor. Mimarlığın sadece fiziksel bir yapı değil, aynı zamanda kültürel bir ifade aracı olduğu belirtiliyor.

Sarıkaya Roma Hamamı'nın çevresini kapsayan kentsel tasarım süreci başarıyla tamamlandı. Çalışma kapsamında bölgenin turizm potansiyelini optimize edecek bir turizm master planı, kapsamlı bir yönetim planı ve fizibilite raporları hazırlandı. Tasarım süreci; ziyaretçi merkezi, seyir terası ve asma yaya köprüsü gibi işlevsel alanların kurgusunu içeriyor. Proje ile antik mirasın korunması ve bölgeye entegrasyonunun sağlanması hedefleniyor.